Licht voor pubers

Wanneer gaan ze nu eens naar bed?

Pubers zijn avondtypes
Het eigen ritme van de biologische klok (supra chiasmatic nuclei) varieert bij mensen van ongeveer 23,5 uur tot zo’n 25 uur. Mensen met een langdurend eigen ritme zijn avondtypen mensen die letterlijk “van nature” graag laat naar bed gaan en laat opstaan. Mensen met een kortdurend eigen ritme zijn ochtendtype mensen die graag vroeg naar bed willen en vroeg opstaan. Veel jongeren behoren tot de categorie met een langdurend eigen ritme (avondtype). Vaak is het zo dat met het ouder worden er een verschuiving van lang- naar kortdurend eigen ritme is.
Er kan dus een biologische reden zijn waarom pubers graag laat naar bed gaan en laat opstaan. Bij extreme avondtypen kan dit natuurlijke effect een negatieve consequentie hebben op de alertheid en leerkwaliteit omdat het schoolritme voor een deel strijdig is met het natuurlijke ritme van de puber. Toen men een paar jaar geleden in Duitsland de aanvangstijden van basisscholen wilde vervroegen naar 08.00 uur protesteerden chronobiologen omdat daardoor de ritmes nog verder uit elkaar zouden gaan lopen en dit zeker negatieve consequenties voor de kinderen zou hebben. Doordat veel jongeren in het weekend heel laat naar bed gaan, verschuiven ze hun klok nog meer naar achteren, waardoor het moeilijk voor hen wordt om op maandagochtend vroeg naar school te gaan. Biologische gesproken reizen ze in het weekend een paar tijdzones naar het oosten.

Pubers met ADHD
ADHD symptomen gaan vaak samen met inslaapproblemen die ook typerend zijn voor avondtype mensen die i.v.m. ons maatschappelijke 24 uursritme “vroeg” (bezien vanuit het persoonlijke eigen ritme) naar bed gaan. Bij verschillende onderzoeksinstituten wordt onderzocht of er een relatie is tussen het licht-donkerritme en ADHD gerelateerde problemen. Ook het spectrum van het licht wordt hierbij bekeken met als doel om te kijken of lichttherapie in bepaalde gevallen ADHD symptomen kan verminderen. Van melatoninebehandelingen is al gebleken dat die soms succesvol zijn. Natuurlijke melatonineniveaus in het lichaam zijn op hun beurt onder andere afhankelijk van het licht-donkerritme. (zie ook: adhdwatnu)

Goed licht op scholen kan helpen
Oudere Canadese studies waarin klaslokalen met veel en weinig daglicht werden vergeleken suggereren dat licht in een klaslokaal positieve effecten op de leerkwaliteit heeft. Een recent Duits onderzoek geeft indicaties dat dynamisch licht (variërend in kleurtemperatuur tussen 3000 en 13000K) een positieve invloed kan hebben op de aandacht en concentratie van leerlingen en hyperactiviteit en motorische onrust kan verminderen. Bij dit onderzoek konden de leraren met de standaardlichtinstellingen “geconcentreerd werken”, “kalmeren” en “activeren” afhankelijk van de lessituatie de verlichting instellen.